De Wijkwebsite voor Nijmegen-Oost

Vogelen in Oost

De meeste vogelaars trekken er op uit om in natuurgebieden naar vogels te speuren. Zeker nu er een paar keer een jonge zeearend is gemeld in de omgeving van de Ooij. Maar ook middenin de stad en dus ook in onze wijk, valt er te genieten van vogels. In zowel zomer als winter. Wat kunt u nu zoal aantreffen in Oost?

Door Grieta Spannenburg

De huismus is nog steeds de meest voorkomende stadsvogel, daarom ook wel stadsmus genoemd. Echter, het aantal mussen is wel sterk teruggelopen. Deze terugloop heeft alles te maken met de moderne manier van huizenbouw en het feit dat er steeds meer bestraat oppervlak is in plaats van struweel en andere beplanting. Met name het nestelen lijdt hieronder, met als direct gevolg een kleinere populatie. In Nederland is het aandeel musjes dermate gedaald dat deze vogel er op de rode lijst van beschermde vogels is geplaatst.

Het bekende ?getsjilp? hoort bij de  huismus. Het is een vogeltje van zo?n 14 a 15 cm lang, maar vaak zitten ze wat in elkaar gedoken en lijken daardoor boller en kleiner. Zoals bij de meeste vogels zijn mannetje en vrouwtje huismus verschillend van uiterlijk. Het vrouwtje is grijsbruin, het mannetje is grijzig op de buik en bruinig (vrij bont getekend) op de rug. Het zijn behoorlijk snelle fladderaars, met een maximale vliegsnelheid van 50 km per uur.

Wilt u meer) huismussen in de tuin aantreffen. Een eenvoudige tip is het in eer herstellen van het ?tafelkleed uitkloppen?. Vroeger deed vrijwel iedereen dat, tegenwoordig lijkt het ouderwets. Toch zijn het juist de kruimels waar de huismus van houdt. Zaadmengsel voor kanaries uitstrooien of op een plankje leggen leidt ook al gauw tot een mus in de tuin.

Zelf heb ik gemerkt dat er veel vaker een koolmees in mijn tuin vertoeft, dan een huismus. De koolmees trekt ook wat meer de aandacht naar zich toe, omdat ?ie niet echt schuw is en nogal acrobatisch uit de hoek kan komen. Het is de bekende gele vogel, met de witte wangen en de zwarte middenstreep over de buik (behalve bij een jonge koolmees). Die streep is bij het mannetje veel dikker en donkerder dan bij het vrouwtje. Het zangrepertoire is nogal uitgebreid bij de koolmees. Bovendien, door het lawaai in stedelijke gebieden, zijn de liedjes op het platteland anders dan in drukke gebieden. Daar is ooit onderzoek naar gedaan, door Hans Slabbekoorn van de universiteit van Leiden. Wilt u meesjes naar uw terras lokken? Zet dan een vetbol in, of hang een pindasnoer in de tuin.

Merel en kauw zijn ook veel geziene vogels in de stad. De merel kennen de meesten onder ons wel (mannetje zwart, vrouwtje donkerbruin), de kauw is iets minder bekend. Deze vogel is ongeveer even groot als een duif, 34-39 cm lang, en heeft over het algemeen een grijs en zwart verenkleed. Het achterhoofd is grijs, het aangezicht zwart met een donkere en relatief korte snavel. Vroeger werden kauwtjes wel tam gehouden, soms gingen ze op de schouder mee naar school. Dit is tegenwoordig wettelijk verboden. Kauwtjes kopen of verkopen levert een forse boete op.

De kauw wordt heel wat slimheid toegedicht; zinnen uitkramen kan worden geleerd, net zoals allerlei trucs om doosjes en dergelijke te openen. Bekend is de speellust van deze vogels, zoals het gooien van kiezelstenen op dakramen. Een holle beukenboom in de tuin kan leiden tot nesteling. Een voedertafel specifiek voor kauwen is niet nodig, ze komen wel naar het andere voedsel toe. Sterker nog, met wat pech verjagen de kauwen de kleinere vogels aan tafel.

Meer informatie over de huismus: Het Natuurhistorisch Museum Rotterdam presenteert tot en met 13 mei de grote huismustentoonstelling. Daar valt ook de inmiddels vermaarde dominomus te bekijken. Voor koolmees, merel en kauw is nog geen tentoonstelling ingericht. Maar wat niet is, kan nog komen.

Kader:
De uitslag van de tuinvogeltelling voor de provincie Gelderland. Deze telling is gehouden op 16 en 17 december 2006
1: de huismus
2: de koolmees
3: de merel
4: de kauw
5: de pimpelmees
6: de vink
7: de spreeuw
8: de Turkse tortel
9: de houtduif
10: de roek