Een zaak waarover de rechtswinkel de laatste tijd veel vragen krijgt, zijn problemen rond legio lease. In onderstaand artikel wordt hier aandacht aan besteed.
Door Sjoerd Richters
De mogelijkheid om met geleend geld te gaan beleggen wekt gauw enige nieuwsgierigheid en klinkt al snel heel verleidelijk. Nog uitdagender wordt het wanneer je gelokt wordt met termen als Winstverdriedubbelaar en prognoses van louter positieve koersstijgingen.
Dit beleggen met geleend geld wordt aandelenlease genoemd. Een consument die aandelen least, sluit een overeenkomst af waarbij een bank de consument een bedrag uitleent. Dat geld wordt direct weer gebruikt om er effecten van aan te kopen. Tijdens de looptijd betaalt de consument maandelijks een bedrag: de rente over de lening. De opbrengst van de effecten is voor de klant, maar daarmee moet dan wel eerst de lening worden afgelost.
Wellicht klinkt de term Legio Lease u bekender in de oren. In 2000 nam het Frans-Belgische Dexia de Legio Lease-aanbieder Bank Labouchere over van Aegon om zo in Nederland met aandelenlease van de grond te komen. In de hoogtijdagen van deze financiële constructie hadden 700.000 mensen voor 6,5 miljard euro belegd met geleend geld. Beleggen met geleend geld was erg populair in de periode dat de beurskoersen bleven stijgen. Wellicht bent u ook wel meegezogen met deze trend. Maar de voorspelde en verwachtte winsten als gevolg van koersstijgingen bleven uit. Het omgekeerde gebeurde zelfs, de koersen klapten in en de gedupeerden bleven achter met grote schulden.
Hevig ontdaan door deze misère bundelden gedupeerden hun krachten en richtten samen de stichtingen Leaseverdriet en Eegalease op om zo tegen het verafschuwde Legio Lease te procederen. Hierbij onder meer gesteund door de Consumentenbond. De Stichting Leaseverdriet richt zijn pijlen op de vraag of de reclame die door Legio Lease is gebruikt om de effectenlease-producten te verkopen, misleidend was, en verzoekt de rechter daarnaast vast te stellen hoe de schadevergoeding moet worden berekend. De Stichting Eegalease is van mening dat Legio Lease de belangen van de echtgenoten en geregistreerd partners van effectenlease-contractanten heeft geschaad, door zich niet te houden aan een gezinsbeschermende bepalingen uit het Burgerlijk Wetboek. In deze gezinsbeschermende bepaling is vastgelegd dat de handtekening van beide echtgenoten of geregistreerd partners is vereist indien het gaat om een contract als onderhavige. Het contract kan vernietigd worden door de eega die niet heeft ondertekend.
De rechter heeft zich al vele malen gebogen over de problematiek van Legio Lease. Maar een eenduidige beslissing is nog niet tot stand gekomen. Hieronder zal ik de belangrijkste uitspraken omtrent de misère uiteenzetten die tot dusverre gedaan zijn.
De meest positieve uitspraak voor de gedupeerden is onlangs gedaan door de Kantonrechter te Amsterdam. Op 25 augustus stelde de rechter Eegalease in het gelijk en bepaalde dat Legio Lease te vergelijken is met huurkoop, ofwel huur op afbetaling, en dat betekent dat partners moeten meetekenen. De regeling van huurkoop moet voorkomen dat iemand zijn huishouden op eigen houtje in financiële problemen brengt. Indien de partner aannemelijk kan maken dat hij/zij niet op de hoogte was van de lease-overeenkomst, kan de overeenkomst vernietigd worden. Dit betekent dat de overeenkomst nooit bestaan heeft. Deze uitspraak is alleen van toepassing indien er sprake is van een geregistreerd partnerschap of huwelijk, singles hebben geen profijt van deze uitspraak.
Op 07 juli heeft de Rechtbank van Amsterdam bepaald dat de reclame die Dexia maakte voor de Winstverdriedubbelaar niet misleidend is. De rechtbank stelde echter dat de oplettende consument in de reclame had kunnen zien hoe de belegging in elkaar stak en welke risicos daar aan kleefden. Dit was een domper voor Stichting Leaseverdriet.
Volgens een tussenvonnis van de Rechtbank te Arnhem op 16 juli is het populaire aandelenlease-product van Dexia een vorm van kredietverlening. Dit betekent dat de Wet op het ConsumentenKrediet (WCK) van toepassing is. Wellicht kan een contract voor een Winstverdriedubbelaar vernietigd worden wegens strijd met deze wet. Mocht de rechtbank beslissen dat dit inderdaad het geval is, dreigt een miljardenstrop voor Dexia omdat het de schulden van beleggers zou moeten kwijtschelden en de gehele inleg zou moeten teruggegeven. Hierbij gaat de rechtbank in tegen de Minister van Financiën Zalm, wie overigens al in 1998 aangaf dat effectenleaseconstructies niet onder de WCK vallen.
Ook stellen gedupeerden dat Dexia zich niet voldoende gekweten heeft van haar zorgplicht. Zo is niet onderzocht of de klant zich bewust was van de grote risicos die kleven aan beleggen met geleend geld. Ook zou de bank niet gecontroleerd hebben of de klant wel financieel in staat was om eventuele koersdalingen op te vangen. De kantonrechter te Haarlem heeft op 07 juni een gedupeerde gelijk gesteld op deze grond.
Maar duidelijk is dat er nog jaren procedures gaan volgen, wil er een al dan niet bevredigende beslissing genomen zijn omtrent de misère. Het staat vrijwel vast dat er geprocedeerd gaat worden tot ons hoogste gerechtshof de Hoge Raad.
Om in de toekomst te voorkomen dat mensen zich niet realiseren wat de gevolgen van een financieel product kunnen zijn zal de Consumentenbond in ieder geval nog eens extra bij de overheid bepleiten dat er onafhankelijk toezicht komt op verkopers van deze producten, waaronder alle financieel adviseurs en tussenpersonen. Verder is er per 1 juli een financiële bijsluiter bij complexe financiële producten. In die bijsluiter staat informatie over de kosten, het rendement en de voor- en nadelen van het financieel product, zodat consumenten kunnen inschatten wat het risico is. Tot slot pleit de Bond voor één klachtenloket voor de hele financiële sector. Nu is het een wirwar aan keurmerken en klachteninstanties. Voor consumenten moet het duidelijk en eenvoudig zijn waar ze met hun klachten terecht kunnen.
Nu heeft Dexia onlangs aangekondigd niet langer te investeren in Nederland. Zo lijkt ze zich op te maken voor een roemloze aftocht in ons land. Maar het leaseverdriet blijft over
Voor meer informatie zie www.leaseverlies.nl
Mocht u juridische vragen hebben dan bent u van harte welkom op ons spreekuur. Dit wordt gehouden op maandag- en woensdagavond van 19.00 tot 20.00 uur en op zaterdagochtend van 10.00 tot 11.30 uur op de Daalseweg 259a.