de Wijkwebsite voor Nijmegen-Oost

Straatnamen: de Cerialisstraat

Het nieuwe jaar is begonnen en Nijmegen viert haar 2000-jarige bestaan. Een mooie aanleiding om aandacht te besteden aan een straatnaam die verwijst naar de vroegste geschiedenis van onze stad.

Door Mira Tax

Bataven en Romeinen

Eerst dat oude Nijmegen maar eens: hoe oud is de stad nu eigenlijk? Wie naar aanleiding van alle festiviteiten in 2005 denkt dat Nijmegen in 5 na Christus gesticht is, heeft het mis. Nijmegen is ouder dan tweeduizend jaar. Dat wil zeggen: het is meer dan tweeduizend jaar geleden dat zich hier mensen vestigden. Rond 15 voor Chr. bouwden de Romeinen een legerplaats op de Hunerberg. Vermoedelijk al eerder kwamen de Bataven vanuit het tegenwoordige Duitsland naar deze streken. Rond de plek waar nu het Valkhof is, verrees het Oppidum Batavorum (Stad van de Bataven) als bestuurscentrum van het nieuwe vestigingsgebied van de Bataven. De Romeinen konden de Bataven tot hun bondgenoten rekenen en menig Bataaf nam dienst in het Romeinse leger.

Julius Civilis en Cerialis

In 69 komt er echter verandering in deze situatie, wanneer de Bataven onder leiding van Julius Civilis een opstand tegen het Romeinse gezag beginnen. Men verzet zich hiermee tegen de veranderde verhouding tussen Romeinen en Bataven onder de nieuwe keizer Vitellius. De Romeinen zien de Bataven niet langer als hun bondgenoten, maar als onderworpenen. En dat pikt Julius Civilis niet. Aanvankelijk boekt hij succes met zijn opstand: andere stammen sluiten zich bij de Bataven aan en het verbond weet de Romeinen bij een aantal gelegenheden, waarbij het tot een treffen komt, te verslaan. Aan deze ontwikkeling komt echter een einde wanneer Quintus Petilius Cerialis de nieuwe opperbevelhebber van het Romeinse leger wordt. Hij heeft een goede reputatie en aan een sterke militair hebben de Romeinen nu dringend behoefte. De Romeinse zaak staat er onder aanvoering van Cerialis al snel beter voor. Meerdere malen gebeurt het, dat door diens persoonlijke inmenging de strijd in het voordeel van de Romeinen beslist kan worden. Toch laat hij vaak na om zijn zaakjes goed voor te bereiden en daarom komt het er dan ook niet van, dat de Bataven definitief door de Romeinen verslagen worden. Uiteindelijk doet Cerialis het voorstel om vredesonderhandelingen te beginnen. Hier stemmen de Bataven, het vechten moe, maar al te graag mee in en er volgt een vredesovereenkomst. En zo wordt het oude bondgenootschap hervat.

En in een oud stukje Nijmegen -achter de Cerialisstraat zijn Romeinse graven gevonden- leeft de herinnering voort aan die befaamde opstand van de Bataven.